Een bestaand elektrisch schema kan worden aangepast door een elektrotechnisch engineer of een ingenieursbureau met aantoonbare ervaring in elektrische documentatie en de gebruikte tekensoftware. Voor professionele machines en installaties is het verstandig om iemand in te schakelen die niet alleen de software beheerst, maar ook de technische context van de machine begrijpt. In de rest van dit artikel beantwoorden we de meest gestelde vragen rondom het aanpassen van elektrische schema’s.
Wat zijn de vereisten om een elektrisch schema aan te passen?
Om een elektrisch schema aan te passen heb je minimaal kennis nodig van elektrotechnische normen, de gebruikte tekensoftware en de functionele werking van de installatie of machine waarop het schema betrekking heeft. Zonder die combinatie riskeer je schema’s die technisch incorrect zijn of niet aansluiten op de werkelijke situatie.
Concreet betekent dit dat de persoon of partij die het schema aanpast vertrouwd moet zijn met de geldende normen, zoals de NEN-EN-IEC 60204 voor machinebeveiliging. Daarnaast is inzicht in de opbouw van de schakelkast, de bekabeling en de besturingslogica onmisbaar. Een schema aanpassen zonder die achtergrondkennis leidt al snel tot fouten die later in de productie of inbedrijfstelling zichtbaar worden, en dat kost meer tijd dan de aanpassing zelf.
Tot slot is het belangrijk dat de aangepaste documentatie consistent blijft met de rest van de technische dossiers, zoals kabellijsten, stuklijsten en bedradingsschema’s. Een losse aanpassing in het schema zonder doorvertaling naar de overige documenten is een veelgemaakte fout die later voor verwarring zorgt op de werkvloer.
Kan een mechanisch ingenieursbureau ook elektrische schema’s aanpassen?
Ja, een mechanisch ingenieursbureau kan elektrische schema’s aanpassen, mits het beschikt over elektrotechnische engineers als onderdeel van het team. De combinatie van werktuigbouwkundige en elektrotechnische expertise onder één dak is juist een voordeel: de engineers begrijpen de machine als geheel en stemmen het elektrische schema direct af op de mechanische opbouw.
Bij Kruispunt Engineering werken onze elektro-engineers nauw samen met werktuigbouwkundigen en software-engineers binnen hetzelfde multidisciplinaire team. Dat betekent dat een aanpassing aan het elektrische schema altijd in lijn is met de mechanische realiteit van de machine. Geen schema’s die achteraf gecorrigeerd moeten worden omdat de elektrotechnisch engineer de machine niet kende.
Dit is precies waar externe partijen die puur elektrotechnisch georiënteerd zijn regelmatig de fout ingaan. Ze tekenen een correct schema op papier, maar dat schema sluit niet aan bij hoe de machine daadwerkelijk is opgebouwd. Een ingenieursbureau dat beide disciplines combineert, voorkomt dat probleem structureel.
Wanneer is het slim om schema-aanpassingen uit te besteden?
Het uitbesteden van schema-aanpassingen is slim wanneer de interne capaciteit ontbreekt, de doorlooptijd onder druk staat of de aanpassing een complexiteit heeft die specifieke software-expertise of normkennis vereist. In die gevallen is uitbesteden sneller en goedkoper dan intern inhalen.
Praktisch gezien zijn dit de situaties waarin uitbesteden de meeste waarde oplevert:
- De mechanica is klaar, maar de elektrische documentatie loopt achter en vertraagt de oplevering
- Er is intern geen engineer beschikbaar die de benodigde tekensoftware beheerst
- De machine ondergaat een redesign waarbij het schema grondig herzien moet worden
- Er zijn nieuwe veiligheidscomponenten of besturingselementen toegevoegd die doorvertaald moeten worden naar de documentatie
- De schema’s moeten voldoen aan specifieke klanteisen of exportnormen die intern niet bekend zijn
Veel machinebouwers die sterk zijn in de mechanica lopen tegen dit punt aan. De machine staat klaar, maar de elektrische documentatie is de bottleneck. Op dat moment is snel schakelen met een externe partner de meest efficiënte oplossing.
Welke software wordt gebruikt voor het aanpassen van elektrische schema’s?
De meest gebruikte softwarepakketten voor het aanpassen van elektrische schema’s in de machinebouw zijn EPLAN Electric P8, SEE Electrical en AutoCAD Electrical. EPLAN is in de Nederlandse industrie verreweg het meest gangbaar voor professionele machine- en schakelkastdocumentatie.
De keuze voor software hangt af van wat de klant of het bedrijf al gebruikt. Als een machinebouwer zijn bestaande schema’s in EPLAN heeft staan, dan moeten aanpassingen ook in EPLAN plaatsvinden om consistentie in het technisch dossier te waarborgen. Het overzetten naar een ander pakket kost tijd en vergroot de kans op fouten.
EPLAN Electric P8
EPLAN is de industriestandaard voor complexere machines en installaties. Het pakket ondersteunt geïntegreerde stuklijsten, kabellijsten en rapportages die automatisch meelopen met wijzigingen in het schema. Dit maakt het bijzonder geschikt voor machines waarbij de documentatie volledig consistent moet zijn.
SEE Electrical en AutoCAD Electrical
SEE Electrical is een toegankelijker alternatief dat veel gebruikt wordt bij kleinere machinebouwers. AutoCAD Electrical sluit aan bij bedrijven die al werken met AutoCAD voor hun mechanische tekeningen. Beide pakketten zijn functioneel voor schema-aanpassingen, maar bieden minder geautomatiseerde integratie dan EPLAN.
Wat kost het om een elektrisch schema te laten aanpassen?
De kosten voor het aanpassen van een elektrisch schema hangen af van de omvang van de aanpassing, de complexiteit van de installatie en de gebruikte software. Een beperkte aanpassing van een enkel schema kan een kwestie van enkele uren zijn, terwijl een grondige herziening van een volledig machinedossier meerdere dagen werk vraagt.
Vaste prijzen zijn in dit vakgebied lastig te geven zonder context, omdat elke machine anders is. Wat wel geldt: de kosten van een externe aanpassing zijn in de meeste gevallen aanzienlijk lager dan de vertraging die ontstaat wanneer de documentatie intern blijft liggen. Een machine die een week later wordt opgeleverd omdat de elektrische schema’s niet op orde zijn, kost doorgaans meer dan de engineering zelf.
Bij het opvragen van een offerte is het verstandig om de bestaande schema’s en een beschrijving van de gewenste aanpassingen mee te sturen. Zo kan een ingenieursbureau snel inschatten wat het werk inhoudt en een realistische doorlooptijd en prijs opgeven. Wil je weten wat het aanpassen van jouw schema’s kost? Neem contact op en we kijken graag met je mee.
Kruispunt Engineering heeft vestigingen in Cuijk, Schijndel en Weert en levert elektrische engineering die direct bruikbaar is in productie, van een enkele aanpassing tot volledige machinedocumentatie.
Frequently Asked Questions
Hoe lang duurt het gemiddeld om een elektrisch schema te laten aanpassen?
De doorlooptijd hangt sterk af van de omvang en complexiteit van de aanpassing. Een beperkte wijziging, zoals het toevoegen van een component of het aanpassen van een beveiliging, kan binnen één à twee werkdagen afgerond zijn. Een volledige herziening van een machinedossier vraagt doorgaans meerdere dagen tot een week. Door bij de aanvraag direct de bestaande schema’s en een duidelijke omschrijving van de gewenste wijzigingen mee te leveren, kan een ingenieursbureau de doorlooptijd nauwkeurig inschatten en sneller starten.
Wat moet ik aanleveren voordat een ingenieursbureau met de aanpassing kan beginnen?
Minimaal heb je de bestaande schema’s nodig in het originele bestandsformaat (bijvoorbeeld een EPLAN-projectbestand of een SEE Electrical-bestand), aangevuld met een heldere beschrijving van de gewenste aanpassingen. Hoe meer context je meegeeft, zoals de reden voor de wijziging, de betrokken componenten en eventuele klanteisen of normen waaraan voldaan moet worden, hoe efficiënter het bureau aan de slag kan. Als de bestaande documentatie incompleet is, is het verstandig dit vooraf te melden zodat daar rekening mee gehouden wordt in de planning.
Moet het elektrisch schema na aanpassing opnieuw worden goedgekeurd of gecertificeerd?
Dat hangt af van de aard van de aanpassing en de toepasselijke regelgeving. Bij machines die onder de Machinerichtlijn of de nieuwe Machineverordening vallen, kan een ingrijpende wijziging leiden tot een hernieuwde conformiteitsbeoordeling, zeker als de veiligheidsarchitectuur of de risicoanalyse verandert. Een beperkte documentatiecorrectie zonder functionele wijziging vereist doorgaans geen herkeuring. Raadpleeg bij twijfel een engineer die bekend is met CE-markering en de geldende normen, zoals NEN-EN-IEC 60204.
Wat zijn de meest voorkomende fouten bij het zelf aanpassen van elektrische schema's?
De meest gemaakte fouten zijn: aanpassingen doorvoeren in het schema zonder de bijbehorende kabellijsten, stuklijsten en bedradingsschema’s bij te werken, werken in een verkeerde of verouderde versie van het schemabestand, en wijzigingen aanbrengen zonder kennis van de geldende normen. Een andere veelvoorkomende valkuil is het gebruik van niet-genormaliseerde symbolen of inconsistente nummering, wat later tot verwarring leidt bij monteurs en onderhoudstechnici op de werkvloer.
Kan een ingenieursbureau ook schema's aanpassen van machines die ze zelf niet hebben ontworpen?
Ja, een ervaren ingenieursbureau kan schema’s aanpassen van machines die door derden zijn ontworpen, mits de bestaande documentatie beschikbaar en leesbaar is. In de praktijk vraagt dit om een korte inleesperiode om de opbouw van de machine en de gebruikte componenten te begrijpen. Een bureau dat gewend is aan multidisciplinaire projecten en diverse software beheerst, pikt die context doorgaans snel op. Het helpt om naast de schema’s ook de schakelkastopbouw en eventuele technische specificaties mee te leveren.
Wat is het verschil tussen een elektrisch schema aanpassen en opnieuw tekenen?
Een aanpassing houdt in dat bestaande schema’s worden bijgewerkt op basis van wijzigingen in de machine of installatie, waarbij de bestaande structuur en opbouw zoveel mogelijk behouden blijft. Opnieuw tekenen betekent dat de documentatie volledig vanaf nul wordt opgebouwd, vaak omdat de bestaande schema’s onvolledig, verouderd of niet meer representatief zijn voor de werkelijke situatie. Opnieuw tekenen kost meer tijd en is duurder, maar levert een volledig consistente en toekomstbestendige documentatieset op. Een ingenieursbureau kan op basis van de bestaande situatie adviseren welke aanpak het meest efficiënt is.
Hoe zorg ik ervoor dat aangepaste schema's ook bruikbaar zijn voor toekomstig onderhoud?
Goede schema’s voor onderhoud zijn overzichtelijk, volledig en consistent met de fysieke machine. Zorg dat alle componenten correct zijn gelabeld en dat de nummering aansluit op de kabellijsten en de schakelkastindeling. Laat aanpassingen altijd doorvertalen naar alle bijbehorende documenten, en sla de schema’s op in een formaat dat toegankelijk is voor de onderhoudsdienst, zoals een vergrendeld PDF-bestand naast het bewerkbare bronbestand. Een ingenieursbureau dat gewend is aan productiegerelateerde documentatie houdt hier standaard rekening mee.
Related Articles
- Hoe gebruik je vision voor productherkenning in een robotcel?
- Wie tekent besturingskasten in EPLAN?
- Wat is het verschil tussen een leverancier en een technische denkpartner?
- Hoe werkt de samenwerking tussen mechanica, elektro en software in grote projecten?
- Wat gebeurt er als je alle onderdelen van een machine los van elkaar ontwikkelt?


