Het maken van een elektrisch schema duurt gemiddeld tussen twee dagen en drie weken, afhankelijk van de complexiteit van de machine of installatie. Een eenvoudig schema voor een compacte machine is snel te realiseren, terwijl een volledig uitgewerkt schema inclusief kabellijsten, schakelkastlayout en bedradingsschema’s voor een complexe speciaalmachine aanzienlijk meer tijd vraagt. Hieronder beantwoorden we de meest gestelde vragen over doorlooptijden, tools en het uitbesteden van elektrische engineering.
Wat bepaalt de doorlooptijd van een elektrisch schema?
De doorlooptijd van een elektrisch schema wordt bepaald door vier hoofdfactoren: de omvang van de installatie, het aantal componenten en aandrijvingen, de beschikbaarheid van mechanische input en de gewenste volledigheid van de documentatie. Hoe complexer de machine en hoe uitgebreider de documentatieset, hoe langer het traject duurt.
Concreet spelen de volgende elementen een grote rol:
- Aantal vermogenskringen en besturingscomponenten: Een machine met twintig motoren, frequentieregelaars en veiligheidsrelais vraagt simpelweg meer schematijd dan een installatie met twee aandrijvingen.
- Kwaliteit van de mechanische input: Als de mechanische opbouw nog niet vaststaat of stuklijsten ontbreken, moeten engineers aannames doen die later gecorrigeerd moeten worden. Dat kost tijd.
- Gewenste documentatieset: Alleen een principeschema of ook een volledige set met kabellijsten, componentlijsten, schakelkastlayout en bedradingsschema’s? Elke toevoeging verlengt de doorlooptijd.
- Normering en certificering: Machines die moeten voldoen aan specifieke normen, zoals de Machinerichtlijn of ATEX-eisen, vereisen extra zorgvuldigheid en verificatiestappen.
Een goede voorbereiding aan het begin van het traject, met duidelijke functionele omschrijvingen en een stabiele mechanische basis, is de meest effectieve manier om de doorlooptijd te beheersen.
Hoe lang duurt een eenvoudig schema gemiddeld?
Een eenvoudig elektrisch schema voor een compacte machine met beperkte functionaliteit, zoals een enkelvoudige aandrijving met basisbediening, is doorgaans binnen twee tot vijf werkdagen te realiseren. Dit geldt voor situaties waarbij de functionele omschrijving helder is en de mechanische input beschikbaar is.
Onder een eenvoudig schema verstaan we typisch: een hoofdvermogensschema, een basisbedieningscircuit en een beperkte componentenlijst. Zodra daar een schakelkastlayout, kabellijsten of uitgebreidere veiligheidslogica bij komen, schuift de tijdsinschatting richting anderhalve tot twee weken. Dat is geen trage uitvoering, maar een realistische weerspiegeling van het werk dat erbij komt kijken om documentatie te maken die direct bruikbaar is in productie.
Wanneer loopt de doorlooptijd sterk op?
De doorlooptijd van een elektrisch schema loopt sterk op wanneer de mechanische input onvolledig is, de functionele omschrijving ontbreekt of wanneer er tijdens het traject wijzigingen worden doorgevoerd in het machineontwerp. Revisierondes zijn de grootste tijdvreters in elk elektrisch engineeringtraject.
Andere situaties die de doorlooptijd significant verlengen:
- Iteratieve wijzigingen: Elke aanpassing aan de mechanica of besturingsstrategie tijdens het schematraject leidt tot herwerk in het schema, de kabellijsten en de componentenlijst.
- Onvolledige of wisselende specificaties: Als de klant of opdrachtgever de functionele eisen gedurende het traject aanpast, moeten eerder gemaakte keuzes worden herzien.
- Complexe veiligheidsarchitectuur: Machines met meerdere veiligheidszones, noodstopketens of SIL-gerelateerde eisen vereisen uitgebreide verificatie en documentatie.
- Afstemming met meerdere disciplines: Wanneer elektrische engineering, software-engineering en mechanica niet goed op elkaar zijn afgestemd, ontstaan er interfaces die achteraf moeten worden opgelost.
De oplossing zit hem niet in sneller werken, maar in beter voorbereiden. Een duidelijke kickoff met alle betrokken disciplines, een vastgestelde functionele beschrijving en een bevroren mechanisch ontwerp zijn de beste garanties voor een vlot schematraject.
Wat is het verschil tussen EPLAN en AutoCAD Electrical voor de doorlooptijd?
EPLAN is doorgaans sneller dan AutoCAD Electrical voor complexe machines met veel herhalende componenten, omdat EPLAN werkt met intelligente databases, macro’s en geautomatiseerde rapportgeneratie. AutoCAD Electrical is flexibeler voor eenvoudigere projecten of omgevingen waar geen EPLAN-licenties beschikbaar zijn, maar vergt meer handmatige bewerking bij grotere documentatiesets.
Het praktische verschil zit in de automatiseringsgraad:
- EPLAN: Componentenlijsten, kabellijsten en bedradingsschema’s worden automatisch gegenereerd vanuit het schema. Wijzigingen worden centraal doorgevoerd, wat revisietijd sterk verkort. Bij projecten met tientallen identieke functionele eenheden levert dit een aanzienlijke tijdwinst op.
- AutoCAD Electrical: Biedt ook automatiseringsmogelijkheden, maar de koppeling tussen schema en rapportage is minder diepgaand. Voor kleinere projecten of bedrijven die al sterk in AutoCAD werken, kan dit echter de meest praktische keuze zijn.
De keuze voor de juiste tool heeft dus directe invloed op de doorlooptijd, maar het maakt ook uit wie de tool gebruikt. Een ervaren engineer in EPLAN levert sneller en consistenter werk dan iemand die het platform voor het eerst oppakt. Bij elektrische engineering is toolbeheersing een onderdeel van de totale efficiëntie.
Hoe versnelt uitbesteden het elektrisch schematraject?
Uitbesteden versnelt het elektrisch schematraject doordat een gespecialiseerd bureau direct inzetbare capaciteit en toolkennis meebrengt, zonder aanlooptijd voor inwerkperiodes of licentiekosten. Waar een intern team weken nodig heeft om capaciteit vrij te maken, kan een extern bureau binnen dagen starten.
De tijdwinst zit op meerdere vlakken:
- Directe beschikbaarheid: Een gespecialiseerd bureau plant op basis van projectprioriteiten en kan snel opschalen als een deadline nadert.
- Toolbeheersing: Engineers die dagelijks in EPLAN werken, zijn sneller en maken minder fouten dan medewerkers die de tool incidenteel gebruiken.
- Multidisciplinaire afstemming: Een bureau dat zowel werktuigbouwkundige als elektrotechnische expertise in huis heeft, voorkomt de communicatievertragingen die ontstaan wanneer mechanica en elektrische engineering bij verschillende partijen liggen.
Dat laatste punt is precies waar wij het verschil maken. Als onafhankelijk ingenieursbureau met vestigingen in Cuijk, Schijndel en Weert werken onze elektro-engineers samen met werktuigbouwkundigen binnen hetzelfde team. Het elektrisch schema wordt niet los van de machine getekend, maar in directe samenhang met de mechanische opbouw. Zo wordt elektrische engineering geen bottleneck, maar een vloeiende stap richting productie. Wil je weten wat wij voor jouw project kunnen betekenen? Neem contact op en we kijken samen naar de mogelijkheden.
Veelgestelde vragen
Kan ik een elektrisch schema laten maken zonder dat de mechanische tekeningen al volledig klaar zijn?
Dat is mogelijk, maar het brengt risico’s met zich mee. Engineers zullen aannames moeten doen over componentposities, kabelroutes en aansluitpunten die later mogelijk gecorrigeerd moeten worden. Het is verstandiger om minimaal een stabiele concept-mechanica en een duidelijke functionele omschrijving beschikbaar te hebben voordat het schematraject start, zodat revisierondes tot een minimum beperkt blijven.
Wat moet ik aanleveren om het schematraject zo snel mogelijk te laten verlopen?
De meest waardevolle input is een volledige functionele omschrijving van de machine, een stabiele mechanische stuklijst of 3D-model, een overzicht van alle aandrijvingen en componenten, en eventuele normeringseisen zoals CE, ATEX of SIL-niveau. Hoe completer en stabieler deze informatie bij de start beschikbaar is, hoe minder herwerk er ontstaat en hoe vlotter het traject verloopt.
Wat is het verschil tussen een principeschema en een volledig uitgewerkt elektrisch schema?
Een principeschema toont de functionele opbouw van de installatie op hoofdlijnen: welke aandrijvingen er zijn, hoe de besturing globaal is opgebouwd en welke veiligheidsconcepten worden toegepast. Een volledig uitgewerkt schema omvat daarnaast ook gedetailleerde bedradingsschema’s, kabellijsten, componentenlijsten en een schakelkastlayout die direct bruikbaar zijn voor productie en montage. Voor een offerte of vroege projectfase volstaat een principeschema; voor daadwerkelijke realisatie is een volledige documentatieset noodzakelijk.
Hoe vaak moet een elektrisch schema worden herzien na oplevering?
In de praktijk ondergaat vrijwel elk schema revisies na de eerste oplevering, bijvoorbeeld na inbedrijfstelling, modificaties aan de machine of wijzigingen in de veiligheidsarchitectuur. Het is sterk aan te raden om een as-built documentatie bij te houden die alle aanpassingen verwerkt, zodat het schema altijd de werkelijke situatie weerspiegelt. Dit is niet alleen belangrijk voor onderhoud en storingsherstel, maar ook voor toekomstige CE-certificering of uitbreidingen van de installatie.
Is het goedkoper om een elektrisch schema intern te laten maken of uit te besteden?
Dat hangt sterk af van de beschikbare interne capaciteit, toollicenties en de frequentie waarmee schemawerk voorkomt. Intern maken lijkt goedkoper, maar de verborgen kosten van licenties, inwerktijd, capaciteitsproblemen bij piekmomenten en mogelijke fouten door minder ervaring tellen snel op. Uitbesteden aan een gespecialiseerd bureau biedt voorspelbare kosten, directe beschikbaarheid en een hoger kwaliteitsniveau, wat zich terugverdient in minder revisies en een kortere time-to-production.
Welke normen zijn van toepassing op een elektrisch schema voor een speciaalmachine?
De meest relevante normen voor speciaalmachines in de Europese markt zijn de Machinerichtlijn (2006/42/EG) en de bijbehorende geharmoniseerde normen zoals NEN-EN 60204-1 voor de elektrische uitrusting van machines. Afhankelijk van de toepassing kunnen aanvullende normen gelden, zoals ATEX-richtlijnen voor explosiegevaarlijke omgevingen of IEC 62061 en ISO 13849 voor functionele veiligheid. Het is essentieel om deze eisen al in de ontwerpfase mee te nemen, omdat achteraf aanpassen aanzienlijk meer tijd en kosten met zich meebrengt.
Kan een elektrisch schema ook worden hergebruikt voor een volgende machine van hetzelfde type?
Ja, en dit is een van de grootste efficiëntievoordelen van gestructureerd schemawerk in tools zoals EPLAN. Door gebruik te maken van macro’s, sjablonen en gestandaardiseerde functionele eenheden kan een bestaand schema als basis dienen voor een volgende machine van hetzelfde type, waarbij alleen de projectspecifieke elementen worden aangepast. Dit kan de doorlooptijd van een vervolgproject met tientallen procenten verkorten en zorgt tegelijkertijd voor consistente documentatiekwaliteit over meerdere projecten heen.
Gerelateerde artikelen
- Wie kan tijdelijk EPLAN-capaciteit leveren?
- Wat is functioneel ontwerp en waarom is het de basis van elk goed project?
- Wat gebeurt er als je alle onderdelen van een machine los van elkaar ontwikkelt?
- Hoe weet ik waar in mijn fabriek automatisering het meeste oplevert?
- Hoe houd ik grip op kwaliteit als mijn productie groeit?


